Ο corona virus και η ευκαιρία επανεκκίνησης του κράτους

Σε μια επιτροπή σχετικά με την ηθική και την διαφθορά στην χώρα μας αναφερθήκαμε στο θέμα της βιομηχανικής επανάστασης και του ψηφιακού κράτους.

Έγινε σύγκριση με την Εσθονία, την χώρα που εκτόξευσε το e-gov στην κορυφή, στην Ευρώπη, σε σχέση με την ελληνική πραγματικότητα. Και επισημάνθηκε ότι το νο1 πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι η Εσθονία ήταν μια χώρα, που μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, ξεκίνησε από το μηδέν, δίνοντας προτεραιότητα στον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους και της ευρύτερης δημόσιας διοίκησης, ενώ αυτή την στιγμή στην Ελλάδα υπάρχει σωρεία άλλων προτεραιοτήτων, υφισταμένων πρακτικών και ισχυρών συμφερόντων, που αν μη τι άλλο δεν επιθυμούν την αλλαγή.

Αυτές τις ημέρες, η χώρα μας, βιώνει μια σκληρή πραγματικότητα, υπό την πίεση της πανδημίας του γνωστού πλέον corona virus, με αποτέλεσμα για πρώτη ίσως φορά τα τελευταία 80 χρόνια, να αναστέλλεται η λειτουργία του κράτους εν μέρει, να κλείνουν σχολεία, δικαστήρια, καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, γυμναστήρια, κομμωτήρια κλπ. Οι δε πολίτες επιλέγουν να μείνουν στο σπίτι τους, για τουλάχιστον δυο εβδομάδες, προκειμένου να μειώσουν την μετάδοση του ιού και να προστατεύσουν το κοινωνικό τους περίγυρο, επιδεικνύοντας ατομική ευθύνη στην αντιμετώπιση του ιού.

Παράλληλα, αρχίζουν και ενεργοποιούνται μηχανισμοί λειτουργίας, που υπήρχαν βέβαια στην καθημερινότητα, αλλά δεν επιλέγονταν. Τηλεδιασκέψεις, τηλεπικοινωνία, ηλεκτρονικές συναλλαγές.

Αποδείχθηκε πλέον ότι η καθυστέρηση στην λειτουργία δεν είναι παρά μόνο μια δικαιολογία. Ή μάλλον για να μιλήσουμε και με όρους ψυχολογίας ... ένα δυσλειτουργικό πιστεύω, μια αντίληψη ότι η προσωπική επαφή είναι καλύτερη από την εξ αποστάσεως λειτουργία και επικοινωνία.

Η βιομηχανική επανάσταση 4.0 στην Ελλάδα είναι ένα προϊόν του κορωνοϊού! Μια τραυματική εμπειρία, κατέστη δυνατή για να αλλάξει τα πιστεύω μας. Όπως είχε γίνει πρόσφατα στην χώρα μας με τα capital control, όπου εν μια νυκτί (ή πιο σωστά σε σύντομο χρονικό διάστημα) όλοι μπορέσαμε και συμφιλιωθήκαμε με την χρήση του ηλεκτρονικού χρήματος και την ψηφιακή κάρτα συναλλαγών. Αλήθεια, ένας νέος κόσμος δημιουργήθηκε τότε για όλους μας, στον οποίο... μπορέσαμε και επιβιώσαμε.

Ήδη ο ιδιωτικός τομέας, με πιο γρήγορα αντανακλαστικά επαναπροσδιορίζει την τηλεργασία (ή εξ αποστάσεως εργασία), ή μάλλον μια υβριδική εργασία, που συνδυάζει απόσταση και σταθερή έδρα. Το δημόσιο, δια των δομών του στην αυτοδιοίκηση και στις κοινωνικές υπηρεσίες, καλείται να ανταποκριθεί, μπορώντας να αντιγράψει τον τρόπο λειτουργίας των τραπεζών (π.χ. τα e-branch καταστήματα των μεγάλων συστημικών τραπεζών).

Στον τομέα της Δικαιοσύνης, πλέον τα δικηγορικά γραφεία είναι ζήτημα ετών να πάψουν να λειτουργούν ως χώροι υποδοχής πελατών. Σήμερα το 90% των πελατών έχουν πρόσβαση σε εργαλεία τηλεδιάσκεψης, με την κατοχή ενός απλού κινητού. Το ίντερνετ μπορεί να εξασφαλίσει μεταξύ άλλων:

• Ανέξοδη και άμεση επικοινωνία
• Cloud για την αποθήκευση αρχείων 
• Άμεση πρόσβαση σε τράπεζες νομικών πληροφοριών
• Άμεση πρόσβαση σε επιστημονικές βιβλιοθήκες
• Άμεση κοστολόγηση και χρέωση - πληρωμή
• Άμεση έκδοση παραβόλων και διπλοτύπων

Παρόλα αυτά εκκρεμούν για την πλειοψηφία των πρωτοδικείων και εισαγγελιών της χώρας, μεταξύ άλλων τα εξής:

• Ηλεκτρονική κατάθεση δικογράφων
• Εξ αποστάσεως εκδίκαση αστικών και διοικητικών υποθέσεων
• Ηλεκτρονική επίδοση δικογράφων
• Ηλεκτρονική λήψη αντιγράφων αποφάσεων και πιστοποιητικών.

Τα παραπάνω βέβαια είναι απλώς δειγματοληπτικά από την σωρεία των προτάσεων που έχουν υποβληθεί και τηρούνται επιτυχώς σε πολλές χώρες (και ιδίως στην Αμερική και την Βόρεια Ευρώπη). Έχει αποδειχθεί ότι η φυσική παρουσία, δεν είναι απαραίτητη για την σωστή απονομή της δικαιοσύνης.

Από την άλλη τα παραπάνω αφορούν μόνο έναν τομέα, που μπορεί να είναι και μερικώς αντιπροσωπευτικός. Δεν αναπτύσσω περαιτέρω, τι μπορεί να γίνει σε άλλους τομείς της επιχειρηματικότητας, σε άλλους κλάδους παροχής υπηρεσιών (λογιστές, μηχανικοί, σύμβουλοι κλπ) και στον τομέα του εμπορίου... Ας μην αναφερθώ και στην ιατρική, όπου αν υπήρχαν δομές τηλεϊατρικής παγκοσμίως θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί σε μεγάλο ποσοστό η ταλαιπωρία στον πλανήτη.

Η χώρα μας λοιπόν, έχει την δυνατότητα να επανεκκινηθεί και μάλιστα αποτελεσματικά. Το τελευταίο κλονιστικό γεγονός, επέδειξε ότι αυτό που έχουμε τώρα ως plan b, μπορεί να είναι -και είναι- πιο ουσιαστικό από την κύρια λειτουργία του κράτους και των επιχειρήσεων, η οποία στέκει ακόμη, ως μια περιοριστική πεποίθηση, ένα δυσλειτουργικό πιστεύω...

Πολλά είπαμε εν πρώτοις. Θα σας κουράσουμε περισσότερο σε επόμενες αναφορές. Αν έχετε κάποιο σχόλιο ή ιδέα, αν συμφωνείτε ή διαφωνείτε, θα χαιρόμουν να διαβάσω την άποψή σας.